İYS sorgulama, bir telefon numarasına ya da e-posta adresine ticari elektronik ileti gönderip gönderemeyeceğinizi öğrenme işlemidir. Kampanya göndermeden önce yapılması zorunlu olan adımdır: izin durumu doğrulanmadan yapılan her gönderim, onaysız gönderim riski taşır.
Bu rehberde sorgulamanın üç yöntemini, hangi durumda hangisinin uygun olduğunu ve kampanya listesi temizliğinde sık yapılan hataları anlatıyoruz. Sistemin temelini bilmiyorsanız önce İYS nedir rehberine göz atın.
İYS Sorgulaması Ne Zaman Yapılmalı?
Kritik nokta zamanlamadır. İzin durumu anlık bir veridir; alıcı dilediği an iznini geri çekebilir. Bu nedenle sorgulama:
- Liste hazırlanırken değil, gönderimden hemen önce yapılmalıdır.
- Gönderim çok aşamalıysa (örneğin üç güne yayılan bir kampanya), her aşama öncesi tekrarlanmalıdır.
- Yeni eklenen kayıtlar için her seferinde yapılmalıdır; "geçen ay sorgulamıştım" bir savunma değildir.
Sorgu ile gönderim arasındaki süre ne kadar uzarsa, aradaki retleri kaçırma riskiniz o kadar artar.
Yöntem 1: Marka Paneli Üzerinden Tekil Sorgulama
İYS Marka Paneli'ne giriş yapıp tek bir numara veya e-posta adresini sorgularsınız. Sonuç olarak alıcının o marka için kanal bazında izin durumunu görürsünüz.
Uygun olduğu durumlar: Müşteri temsilcisinin tek bir kayıt için kontrol yapması, itiraz/şikâyet incelemesi, düşük hacimli işletmeler.
Sınırları: Binlerce kayıtlık kampanya listesi için kullanılamaz. Manuel olduğu için insan hatasına açıktır ve denetlenebilir bir iz bırakmaz.
Yöntem 2: İYS API ile Tekil ve Toplu Sorgulama
Kendi yazılımınızdan İYS'ye programatik olarak sorgu gönderirsiniz. İki biçimi vardır:
- Tekil sorgu: Tek bir alıcının izin durumu. Örneğin web sitenizde bülten aboneliği formunda anlık kontrol için.
- Toplu sorgu: Çok sayıda kaydın tek istekte doğrulanması. Kampanya listesi temizliğinin standart yöntemidir.
Toplu sorgular genellikle asenkron çalışır: isteği gönderirsiniz, sistem size bir işlem kimliği (GUID) döner, sonucu bu kimlikle ayrıca alırsınız. Bu yüzden entegrasyonunuzun "gönder ve bekle" değil, "gönder, kimliği sakla, sonra sonucu topla" mantığıyla kurulması gerekir.
Teknik ayrıntılar için İYS API entegrasyonu rehberimize ve API dokümantasyonumuza bakabilirsiniz.
Yöntem 3: Entegratör Üzerinden Sorgulama
API lisansı ve canlı ortam erişimi olan bir İYS entegratörünün altyapısını kullanırsınız. Kendi sisteminiz entegratörün API'sine bağlanır; İYS ile konuşma, hata yönetimi, yeniden deneme ve hız sınırı yönetimi entegratör tarafında halledilir.
Uygun olduğu durumlar: Kendi geliştirme kaynağını bu işe ayırmak istemeyen işletmeler; ayrıca bazı İYS paketlerinde entegrasyon yalnızca entegratör üzerinden mümkündür.
Vatandaş Olarak Kendi İzinlerimi Nasıl Sorgularım?
Alıcı tarafındaysanız, hangi markaya hangi kanaldan izin verdiğinizi e-Devlet üzerinden veya İYS vatandaş girişinden görüntüleyebilirsiniz. Aynı ekrandan izinlerinizi tek tek ya da toplu olarak geri çekebilirsiniz. İzni geri çektiğinizde ilgili markanın o kanaldan size ticari ileti göndermesi hukuken mümkün olmaz.
Sorgu Sonuçları Nasıl Yorumlanır?
Bir sorgu sonucu üç bilgiyi birlikte taşır ve üçü de birlikte değerlendirilmelidir:
| Bilgi | Anlamı | Ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Kanal | SMS, e-posta veya arama | Yalnızca izinli kanaldan gönderin; kanallar devredilemez. |
| Durum | Onay ya da ret | Ret ise o kanaldan gönderim yapmayın. |
| Tarih | Son değişiklik zamanı | Kendi kaydınızdaki tarih daha eskiyse, İYS'deki veriyi esas alın. |
Sorgu sonucunda kayıt bulunamadı yanıtı geliyorsa bu "izin var" anlamına gelmez; aksine, o alıcı için İYS'de kayıtlı bir onay bulunmadığı anlamına gelir ve gönderim yapılamaz.
Kampanya Listesi Temizliğinde Sık Yapılan Hatalar
- Numara formatını normalize etmemek. Başında sıfır olan, boşluk veya parantez içeren numaralar eşleşmez ve sessizce elenir. Sorgudan önce tüm numaraları tek biçime getirin.
- Kanalları birleştirmek. SMS izni olan bir alıcıya e-posta göndermek ayrı bir izin ister.
- Sonuçları önbellekte uzun süre tutmak. Bir haftalık önbellek, bir haftalık ret körlüğü demektir.
- Hatalı satırları görmezden gelmek. Toplu sorguda başarısız olan kayıtlar "izinli" varsayılmamalıdır.
- Sorgu kaydını saklamamak. Hangi listenin ne zaman sorgulandığı, denetimde işinize yarar.
Sorgulamayı Otomatikleştirmek Neden Gerekli?
Birkaç yüz kayıtlık bir liste elle yönetilebilir. Ancak kayıt sayısı arttıkça manuel sorgulama üç yönden çöker: zaman (her gönderim öncesi saatler süren hazırlık), hata payı (kopyala-yapıştır ile bozulan listeler) ve gecikme (sorgu ile gönderim arasındaki fark). API tabanlı otomasyon, bu üç riski aynı anda ortadan kaldırır ve gönderim akışının doğal bir parçası hâline gelir.
Sık Sorulan Sorular
İYS sorgulama ücretli mi?
Sorgu hakları, hizmet sağlayıcının kullandığı İYS paketine göre belirlenir. Entegratör kullanıyorsanız ayrıca entegratörün paket koşulları geçerli olur.
Toplu sorguda kaç kayıt gönderebilirim?
Tek istekte gönderilebilecek kayıt sayısı sınırlıdır; büyük listeler parçalara bölünerek gönderilir. Sınırlar paket ve entegrasyon yöntemine göre değişir.
Sorgu sonucu ne kadar süre geçerlidir?
Hukuken belirlenmiş bir geçerlilik süresi yoktur; ancak izin durumu her an değişebileceği için sonucun gönderime en yakın anda alınması gerekir. Pratikte sorgu ile gönderim arasındaki süre mümkün olan en kısa tutulmalıdır.
"Kayıt bulunamadı" ne anlama gelir?
O alıcı için İYS'de kayıtlı bir onay bulunmadığı anlamına gelir. Bu durumda ticari elektronik ileti gönderilemez.
Vatandaş olarak iznimi nasıl sorgularım?
e-Devlet üzerinden veya İYS vatandaş girişinden tüm izinlerinizi görüntüleyebilir, dilediğinizi geri çekebilirsiniz.
Özetle: Gönderimden hemen önce, kanal bazında ve otomatik olarak sorgulayın. Selfiys İYS entegratör API'si tekil ve toplu sorguyu tek uçtan sunar — ücretsiz teklif alın.
